Słoma i Słońce

Pierwszy post

Stefan — Sun, 05 Jul 2026 14:00:00 GMT

Cześć,

Jest to pierwszy post mojego nowego bloga.

Zbierałem się do jego założenia od ponad roku, i chyba w końcu, nareszcie uda mi się go uruchomić. Problemy nie były natury technicznej, to jest najłatwiejsze, najtrudniej jest zacząć pisać treść.

O czym będzie ten blog? Na razie wiem tyle, że będzie o wszystkim o czym nie jest mój pierwszy blog (stfn.pl), czyli nie będzie o komputerach, o programowaniu, o szeroko pojętym IT. Tutaj chcę pisać o tym wszystkim innym co mnie interesuje, szczególnie w kontekście tego że wyprowadziłem się na wieś i poznaję inny świat poza wielkim miastem w którym żyłem kilkanaście lat.

Chcę pisać o ogrodnictwie, o DIY, o rowerach, o druku 3D, sądzę, że nie będę stronić od polityki, bo mam opinie w tym temacie. Off-grid, fotowoltaika, może coś o ciekawych książkach. O moim domu z drewna i słomy. Słoma i słońce, hehe. O katastrofie klimatycznej. Trochę rzeczy chodzi mi po głowie.

Na pewno na przeszkodzie stoi język. Ten blog będzie po polsku i paradoksalnie jest to dla mnie problem, bo jako filolog angielski z wykształcenia i programista, od wielu lat jestem przyzwyczajony do pisania głównie po angielsku, i jak już coś napiszę po polsku to zwykle brzmi to dla mnie pokracznie. Zobaczymy jak to pójdzie, może się uda, a może będę brzmieć jak licealista piszący rozprawkę na polskim.

Po prostu zacznę pierwszym postem, przywitaniem się z państwem, a potem sprawy jakoś sie potoczą. Albo i nie, może ten blog padnie po pięciu postach?

Kończę ten średnio optymistyczny wstęp tradycyjnym hello world, witaj świecie.

Ten blog jest na serwerze który trzymam w swojej szopie, i zasilanym z panelu słonecznego, więc możliwe, że w nocy nie będzie działać. O tym też kiedyś napiszę.

Mam niechęć do komercyjnych, zamkniętych mediów społecznościowych, więc najłatwiej skontakować się ze mną albo przez maila, albo przez Fediwersum, popularnie zwane Mastodonem. Linki w stopce.

O zapachach

Stefan — Sun, 05 Jul 2026 15:00:00 GMT

Kiedy byłem małym Stefankiem, regularnie bardzo się nudziłem. Pewnie jest to częścią mojego podejrzenia ADHD. A najbardziej nudziłem się w dwóch miejscach, w ogródku działkowym moich dziadków i w domu letniskowym należącym do mojej rodziny.

Teraz, te 30 lat później i kiedy mam własny ogród, te chwile najbardziej do mnie wracają. Gdzieś kiedyś przeczytałem że zapachy najsilniej wzbudzają nostalgię z powodu bliskich połączeń w mózgu. Być może tak, mi by się to zgadzało.

Działka moich dziadków i rodziców w słoneczny grudniowy dzień.

Są zapachy które najbardziej przywołują mi pobyt na działce czy w lesie.

Mój ulubiony zapach krzaczków pomidorów. Albo zapach rozgrzanej ziemi po podlewaniu. Wilgotny zapach studni. Gorący piasek w sosnowym lesie. Dojrzewające zboże w sierpniowy wieczór. Zapach ogniska kiedy jesienią na działce paliliśmy obcięte gałęzie i uschłe paprocie, wiele lat temu zanim tego zakazano, a my zrozumieliśmy że może je wykorzystać inaczej. Marchewka dopiero co wyjęta z ziemi. Ostatnie listopadowe jabłka.

Wtedy to były dla mnie nudne, nieciekawe chwile, wolałem siedzieć przy komputerze i grać w gry albo uczyć się programowania. Teraz kiedy muszę spędzać przy komputerze dużą część dnia, wolę być w ogrodzie.

O zbieraniu wody

Stefan — Mon, 06 Jul 2026 14:00:00 GMT

Na działce, obok mojego domu stoi szopa. Była to druga rzecz, po płocie, którą postawiliśmy krótko po zakupie tego miejsca.

("My" w tym blogu będzie zwykle oznaczało "ja i Alicja")

Od samego początku wiedzieliśmy że chcemy zbierać wodę deszczową. Deszczówkę warto zbierać wszędzie, ale tutaj gdzie mieszkamy, w północnej Wielkopolsce jest to szczególnie ważne, bo jest to jeden z najszybciej wysychających regionów w kraju.

System który zbudowałem opiera się na dwóch 200 litrowych beczkach. Znalazłem je na OLX, sprzedawała je firma zajmująca się produkcją soków owocowych. Chciałem kupić więcej, ale nie zmieściły mi sie do auta. Ostatecznie kupiłem trzy, dwie poszły na deszczówkę, a trzecia na gnojówkę z pokrzyw.

Beczki ustawiona są na postumencie z betonowych klocków które też udało mi się kupić z drugiej ręki. Połączone są przepustem uszczelnionym silikonem, dodatkowo skręciłem je dla lepszej szczelności połączenia. Rura z rynny prowadzi do pierwszej beczki, i kiedy ta się napełni, nadmiar przelewa się do drugiej.

Żeby móc napełniać konewki wodą z beczek, na każdej z nich blisko dna zamontowane są krany. Krany kupiłem w lokalnym budowlanym. Miałem to szczęście że w moim zestawie otwornic była akurat taka o dokładniej tej samej wielkości co rurki kranów. Zawsze jestem pozytywnie zaskoczony kiedy odkrywam istniejące standardy, takie jak otwornice pasujące do rur, albo pokrywki pasujące do garnków. Rurki z tyłu kranów są nagwintowane, więc można je przykręcić nakrętkami w tym samym standardzie, chyba półcalowym. Łączenia są uszczelnione gumowymi uszczelkami i silikonem.

Do wylewów kranów przykręcone są typowe połączenia dla węży ogrodowych. Krótkie odcinki węży z szybkozłączkami ułatwiają nalewanie wody.

Rynny i pionowa rura są z marketu budowlanego. Sama rura nie jest do niczego przykręcona, jej położenie zablokowane jest kamieniami położonymi na dnie beczki.

Problematyczne było zamontowane rynien w odpowiedniej odległości od ścian, ta szopa ma na całym obwodzie niewielkie daszki wychodzące poza ściany, więc musiałem zastosować łączniki budowlane i dystanse z desek które akurat miałem pod ręką.

Mogłem kupić gotowy zestaw do zbierania wody, ale po co? Lepiej i fajniej jest kupować rzeczy używane i wykorzystywać je ponownie, ratuje to je przed wysypiskiem. A i satysfakcja jest większa.

Jak sprawdza się ta konstrukcja? Co tu dużo mówić, działa, zbiera wodę, wodę przelewam do konewek i podlewam rośliny. Ta szopa ma około 10-12m2 powierzchni, i po dobrym, długotrwałym deszczu jedna beczka napełnia się czasem i do 3/4 wysokości.

Całość łącznie z beczkami kosztowała mnie około 400 złotych o ile dobrze pamiętam, było to już ze trzy lata temu.

Jest to pierwszy post o rozwiązaniach na mojej działce. Będzie takich więcej, pisąc ten wpis co najmniej trzy razy pomyślałem "o, o tym też muszę napisać więcej".

Dzięki! Przypominam że można do mnie napisać maila lub poprzez Fediverse.

Weekendowy wypad do Kamienia Pomorskiego

Stefan — Thu, 16 Jul 2026 14:00:00 GMT

Nie bedę ukrywać, lubię pociągi. Ostatnimi czasy brakowało mi także jakiegoś samotnego wypadu w mniej popularne miejsce.

Połączenie tych dwóch faktów sprawiło, że w ostatni weekend wybrałem się na pociągową wycieczkę do Kamienia Pomorskiego. Nigdy tam nie byłem, a z przeglądania OpenStreetMap i StreetView wynikało że może być to ciekawe miejsce do zwiedzenia. A dotarcie do Kamienia wymagało zaliczenia kilku linii kolejowych którymi jeszcze nigdy nie jechałem. Sam Kamień zaś leży raczej na uboczu Polski, więc zapowiadało się że nie będzie tam tłumów wczasowiczów.

Podróż do Kamienia

Wyruszyłem wcześnie rano w sobotę z Rogoźna Wielkopolskiego. Pierwsza część podróży nie była specjalnie ciekawa, po linii 354 jeżdżę regularnie od prawie 20 lat. Impuls spółki Przewozy Regionalne zawiózł mnie do Piły, gdzie miałem pierwszą przesiadkę tego dnia. Mogłem jechać prostszą trasą, przez Poznań, ale bardziej kusiła mnie trasa linią 403, Piła - Ulikowo. W Pile już czekał na mnie dwutrakcyjny Impuls. Ruszyliśmy na zasilaniu z sieci trakcyjnej, a już zaraz za Piłą mechanik przełączył na silnik diesla. Trasa prowadziła przez niewiele zamieszkane rejony Województwa Zachodniopomorskiego, głównie pola i lasy, z rzadka pojawiającymi się miasteczkami.

Tunel dworca Piła Główna

Budowa nowej turbiny wiatrowej

Szczecin Dąbie

W Ulikowie wróciliśmy pod sieć trakcyjną, i przez Stargard pociąg dotarł do Szczecina Dąbia, gdzie miałem drugą przesiadkę. Miałem około dwie godziny czekania na kolejny pociąg, więc poszedłem na zwiedzanie tej dzielnicy Szczecina.

Lubię bloki otoczone zielenią, to jest to co Le Corbusier i inni sygnatariusze Karty Ateńskiej mieli na myśli mówiąc o "miastach-ogrodach". Był to prawdziwy przełom w projektowaniu miast.

Czasu za wiele nie było, więc jedynie zajrzałem na pobliskie Kąpielisko Miejskie (wstęp 20zł!) i zrobiłem kółko przez okoliczne osiedla. Jeden blok przykuł moją uwagę, wyższy niż inne i z antenami radiowymi na dachu. Myślę że specjalnie zbudowano go jako lokalną dominantę wysokościową ze stacją przekaźnikową radiolinii na dachu. Za PRL tak przekazywano sygnał telewizyjny na duże odległości. Polecam mocno ten kanał na YT którego autor opowiada o takich tematach.

Ze Szczecina Dąbia kolejnym Impulsem PRów dotarłem do Wysokiej Kamieńskiej, gdzie przesiadłem się na ostatni już pociąg, i był to, w rzeczy samej, znowu Newag Impuls. Można powiedzieć że tego dnia miałem, hehe, naliczanie impulsowe, hehe (gimby nie znają). Przed 14 dotarłem do celu mojej wyprawy, Kamienia Pomorskiego.

Kamień Pomorski

Architektura

Kamień Pomorski jest jednym z tych miast które zostało poważnie zniszczone podczas działań wojennych w 1945 roku, a po wojnie historyczne stare miasto zostało zabudowane modernistycznymi blokami. Nie uważam tego za coś z gruntu złego, miasta od zawsze po zniszczeniach odbudowywane są według aktualnych trendów, a bloki otoczone zielenię na pewno są lepszymi miejscami do życia niż gęsto poupychane kamienice z podwórkami-studniami.

Postawienie bloków w centrum dało interesujące połączenia starego z nowym, szczególnie ciekawe dla mnie były punktowce stojące nad samą fosą miejską i średniowiecznymi murami.

Koniec linii kolejowej 407

Dzisiaj Kamień Pomorski leży na końcu linii kolejowej 407, zaczynającej się w Wysokiej Kamieńskiej. Do 1945 linia ta prowadziła dalej, do Trzebiatowa, ale ta część została rozebrana przez Rosjan. Dzisiaj koniec linii znajduje się kilkaset metrów za stacją, i widać z niego nasyp po którym linia szła dalej.

(Źródło: Baza Kolejowa)

Impuls z Wysokiej Kamieńskiej po skończonej jeździe czeka poza peronem na zmianę czoła i drogę powrotną. Tutaj kończy się linia 407 Widok na miejsce w którym kiedyś stał wiadukt i ciąg dalszy linii 407

Bocznica do portu

Przeglądając Open Railway Map i Bazę Kolejową, natrafiłem na ślad dawnej bocznicy kolejowej, prowadzącej z dworca do portu, i stwierdziłem że sprawdzę co się z niej zachowało. Niestety, niewiele. Blisko portu natrafiłem na krótki odcinek starych szyn, i był to jedyny znaleziony przeze mnie fragment torów. Samo starotorze jest dość dobrze widoczne na fragmentach, i większość trasy można przejść publicznymi ulicami, jedynie fragment przy dworcu jest prywatny i zamknięty. Zachowany został krótki odcinek torów od samego dworca, zakończony kozłem oporowym.

Ostatni pozostały i widoczny odcinek szyn w porcie Ten trawiasty pas na prawo od drogi to starotorze bocznicy Odcinek prowadzący od stacji Kamień Pomorski

Dworzec PKP i PKS

W niedzielę miałem czas między wymeldowaniem się z hotelu a pociągiem powrotnym, więc wykorzystałem go na zwiedzenie dworców PKP i PKS. Niestety obydwa były zamknięte, ale mogłem obejść je z zewnątrz i zrobić zdjęcia przez okno. Obydwa budynki mają silny vibe małomiasteczkowych lat 70/80, ale przynajmniej są i działają. Na dworcu PKP brakuje biletomatu, bilety można kupić przez internet lub w pociągu.

Powrót

Droga powrotna nie była tak ciekawa jak dotarcie do Kamienia. Kolejnym Impulsem PR opuściłem Kamień Pomorski żeby po 20 minutach dotrzeć do Wysokiej Kamieńskiej, gdzie miałem półtorej godziny czekania na kolejny pociąg. Żeby zabić czas poszedłem do sklepu spożywczego na lody i coś zimnego do picia. Jak w tym góralskim żarcie, mieli zimne napoje, ale tylko ciepłe. Ale za to po drodze zjadłem wiśnie z drzewa rosnącego przy drodze i minąłem kościół z witrażem właściwego papieża.

Półtorej godziny czekania zamieniło się w prawie trzy, bo PKPIC Podlasiak nadjechał z opóźnieniem, a potem nie mógł ruszyć przez wagon który nie mógł odhamować. W końcu ruszyliśmy i ostatnią atrakcją dnia był przejazd przez Szczecin. Spodziewałem się zmiany czoła pociągu na stacji Szczecin Główny, ale jednak tory pozwalają na zrobienie kółka przez miasto, dwa razy mijając Szczecin Dąbie. Nie miałem miejscówki, więc siedziałem na korytarzu, a podróż umiliła mi rozmowa z kierpociem który stracił przyjaciela z powodu choroby, niedawno kupił sobie nowe auto, i nie może doczekać się nadchodzącego przejścia na emeryturę.

W Poznaniu przesiadłem na Szkunera, którym to dotarłem do Rogoźna od drugiej strony niż kiedy z niego wyjeżdżałem.

Podsumowanie

Siedem pociągów w dwa dni, zaliczyłem nowe linie kolejowe, poznałem nowe miasto i byłem nie do końca nad morzem (Kamień leży nad Zalewem Kamieńskim który łączy się z Bałtykiem). Wyprawę uznaję za udaną i już planuję kolejne, podobne.

Pisząc ten post uderzyło mnie jak bardzo mogę tutaj pisać o czym chcę. Niby jest to oczywiste, jest to mój blog, nie stoi za nim zespół redakcyjny, nie mam za plecami smutnych panów z ulicy Mysiej, ale wciąż, jakoś tak cieszy mnie to że mogę pisać o blokach i bocznicach, o tym co mnie interesuje, i nic złego się nie stanie, i może nawet ktoś to przeczyta.

Dzięki!

Monk and Robot - wprowadzenie do Solarpunku

Stefan — Wed, 22 Jul 2026 14:00:00 GMT

Kolejnym tematem jaki chciałbym poruszyć na tym blogu jest Solarpunk.

Solarpunk to idea, nurt w sztuce, ruch aktywistyczny, który jest w pewnym stopniu odpowiedzią na kierunek naszego świata, zmierzającego do katastrofy klimatycznej i rządów totalitarnych.

Lepiej ode mnie Solarpunk wyjaśni jego manifest, ja jedynie zacytuję jego dwa pierwsze punkty:

Jesteśmy Solarpunkami, ponieważ próbujemy odzyskać nadzieję, którą nam odebrano.
Jesteśmy Solarpunkami, ponieważ jedyne alternatywy to rozpacz lub wyparcie.

Dla mnie to co jest w Solarpunku ważne to właśnie to dawanie nadziei wbrew temu co się dzieje. Cenię też sobie stawianie na społeczność, samowystarczalność w jej ramach, kulturę DIY, jego związki z polityką, urbanistyką i odnawialnymi źródłami energii. Związany jest też z ideą dewzrostu i równowagi ekologicznej.

Piszę o solapunku akurat teraz ponieważ skończyłem czytać serię Monk and Robot autorki Becky Chambers, którą nie raz widziałem polecaną jako przykład literatury tego ruchu.

Świat opisywany w książce jest światem w której epoka przemysłowa gwałtownie i definitywnie zakończyła się (nie będę spoilować dlaczego), i ludzie znaleźli sposób na życie, używając wyświechtanego stwierdzenia, w zgodzie z naturą.

Są w tej książce fragmenty które wyjątkowo mnie urzekły, jak ten że główna postać tej książki, Dex, używają* osobistego komputera który jest na całe życie i może nawet być przekazywany z pokolenia na pokolenie. Albo to że w ich społeczności nie ma rzeczy jednorazowych. Pojawia się też postać wiejskiego drukarza który zajmuje się naprawianiem rzeczy, m.in. poprzed drukowanie zamienników na drukarce 3D. Pieniądze zostały zamienione na mniej więcej system barteru, wymiany włożonej pracy. Ludzie żyją w niewielkich, samowystarczalnych społecznościach, połączonych ze sobą drogami rowerowymi, a podstawowym środkiem transportu są wspomagane elektrycznie rowery cargo.

Fabuła zaś obraca się wokół prób zrozumienia Innego, pierwsza rozmowa między Dexem a robotem jest majstersztykiem nawiązywania kontaktu i prób zrozumienia drugiej istoty mimo dzielących ich radykalnych różnic. Jest też o szukaniu powołania, sensu w życiu i wewnętrznego spokoju. Świat dziejący się w tle ich wspólnej wędrówki jest równie ważny jak oni sami, każde drzewo jest cenne, a śmierć ryby, mimo że jednej z dużej ławicy, jest pięknie i smutno opisana.

Wart uwagi jest też system religijny wyznawany wśród społeczności tej książki. Dex są mnichem Allalae, Bogini małych przyjemności, której głównym przesłaniem jest to że trzeba znajdować komfort, żeby móc znaleźć też w sobie siłę. Ich posługą w imieniu Allalae jest oferowanie komfortu ludziom poprzez herbatę i rozmowę.

Wracając do początku posta, Solarpunk ma dawać nadzieję i radość, i to właśnie jest ta książka, pokazuje jak mógłby wyglądać lepszy świat, i że warto do niego dążyć. To taka książka - kocyk i herbata, ale też książka - sugestia jak poprawić ten nasz świat, i pokazanie że jeszcze może być lepiej. Polecam. Na pewno przeczytanie jej da więcej niż moje nieudolne próby jej opisania.

A teraz biorę się za Slow Down. Degrowth Manifesto.

Dzięki!

*Główna postać, Dex, jest osobą niebinarną, o czym wprost mówi, i w wersji angielskiej którą czytałem używa względem siebie zaimków they/them, a z tego co powiedział mi Patryk który przeczytał wersję polską, tłumacz wybrał stosowanie zaimków liczby mnogiej.

Grządki pod koniec lipca

Stefan — Thu, 30 Jul 2026 22:00:00 GMT

Lipiec zbliża się ku końcowi, i chciałbym podzielić się z wami tym jak w tym momencie wyglądają nasze grządki.

Słowem wprowadzenia, zrobiliśmy grządki podniesione, głównie dla łatwego wydzielenia upraw od reszty terenu, i ciężkiej ziemi jaką mamy na naszej działce. Grządki zrobiłem z modrzewiowych słupków które były pierwszym płotem na naszej działce. To też jest historia, kupiliśmy drewno prosto z lasu od leśniczego, przewieźliśmy je wynajętą przyczepką na działkę, i wkopaliśmy je przy użyciu spalinowej wiertnicy, również wypożyczonej. A to wszystko działo się przez jeden grudniowy weekend. Słupki połączyliśmy siatką leśną, i tak powstało nasze pierwsze ogrodzenie. Teraz kiedy już jest płot docelowy, drewno znalazło drugie życie jako obrzeża grządek.

Grządki wypełniliśmy mieszanką naszej ziemi i kupnej. W przyszłym roku uzupełnię je kompostem który właśnie się przegryza w kompostowniku.

Większość roślin zaplanowała Alicja, od niej uczę się dobrych, naturalnych praktyk uprawy. Nie stosujemy żadnych nawozów sztucznych, jedynie gnojówkę z pokrzyw i skrzypu, i stawiamy na uprawę współrzędną, w której to różne gatunki roślin wspierają się nawzajem w zdobywaniu substancji odżywczych i ochrony przed szkodnikami i chorobami.

Grządka dla ogórków i papryki. Wykorzystałem resztki starej siatki leśnej z ogrodzenia do poprowadzenia ogórków w górę. Z tyłu widać wielką połać dzikiej lebiody, którą zostawiliśmy jako ochronę uprawy przed wiatrem i słońcem. W tym roku cała działka zarosła lebiodą, w poprzednich latach jej prawie wcale nie było.

Kolejna grządka to arbuzy i pomidory, z towarzysząca im szałwią i poziomkami. Szczególne liczę na arbuzy, jeszcze nie jadłem arbuza własnej produkcji.

Ta grządka ma już kolejne rośliny, początkowo cała była w marchewce i bok choyu. Marchewka się nie przyjęła, bok choy w większości zjedliśmy, a kapusty których nie zdążyliśmy zjeść od razu, poszły w kwiaty i zdziczały. Teraz rosną tam głównie pory i coś jeszcze, nie pamiętam co to.

Kolejne grządki wyglądają znacznie lepiej, bo Alicja zaplanowała je i zapełniła roślinami które w większości wyhodowała z nasion. Pierwsza jest pełna cukinii, z dopełniającą ją fasolą, i maciejką dla odciągania szkodników od roślin jadalnych. Cukinię zbieramy już od paru tygodni, fasola szparagowa jeszcze nie jest dojrzała.

Ostatnie dwie grządki to pomidory z ziołami i sałatą. Oregano i bazylia dobrze współpracują z pomidorami, i w gruncie, i na talerzu. A na koniec buraki rosnące z fasolą i papryką.

Ja zaś stworzyłem rabatę kwiatową, która jednak została bezlitośnie zaanektowana przez samosiejkę dynii piżmowej. Nalepa, jastrzyn, nachyłki, perowskia, jesienią planuję dosadzić więcej kwiatów, szczególnie cebulowych.

I to na tyle z grządek, nie ma ich wiele, bo wprowadziliśmy się tutaj dopiero późną wiosną, a prace budowlane wokół domu jeszcze trwały, więc nie mogliśmy zagospodarować zbyt dużo terenu. Przyszły rok powinien być znacznie bardziej owocny. I warzywny.

Jest jeszcze wiele rzeczy w ogrodzie do opisania, ale wszystko w swoim czasie, dopiero się rozkręcam i uczę się co i jak chcę opisywać. Tak jak wspominałem we wprowadzeniu, pisanie nie o programowaniu przychodzi mi często z trudem. Ale to nie znaczy że nie będę tego próbować robić.

Dzięki!

Mieszkanie na wsi jest inne niż w mieście

Stefan — Wed, 05 Aug 2026 12:00:00 GMT

Tytuł tego wpisu jest oczywistym truizmem (czy skoro są truizmy to są też falsizmy?), ale od czegoś trzeba zacząć, a chciałbym tutaj ująć moje odczucia jako świeżo upieczonego mieszkańca wsi.

Pierwsze 18 lat mojego życia spędziłem w mieście około 100 tysięcy mieszkańców, kolejne 15 lat w pół milionowej metropolii, potem cztery w mieście o 10 tysiącach mieszkańców, a od pół roku mieszkam nawet nie we wsi, ale pod wsią o może 100 stałych mieszkańcach.

O zasobach

Odnoszę wrażenie że odkąd tutaj mieszkam, inaczej patrzę się na zasoby. W mieście śmieci mogłem codziennie wynosić i następnego dnia rano już ich nie było. Tutaj przy odbiorach raz czy dwa na miesiąc, śmieci trzeba gromadzić, przez co widać ile się ich produkuje, szczególnie plastików. Mimo mojej głębokiej niechęci do plastiku, nie da się go uniknąć robiąc normalne zakupy i zamawiając rzeczy z przesyłką. Tak samo kartony, szkło, wszystkie odpady oprócz bio, które kompostujemy.

Woda w kranie jest, ale już raz, podczas ostatniej największej fali upałów skończyła się, bo wszyscy sąsiedzi po zachodzie słońca rzucili się do podlewania ogródków. Są w Polsce gminy z czasowymi zakazami używania wody do podlewania, i spodziewam się że i tutaj to wprowadzą. Zresztą, my podlewamy deszczówką z beczek, i to moim zdaniem znacznie bardziej pokazuje ile jej potrzeba do podtrzymania życia roślin. Każda napełniona konewka to widoczny spadek poziomu wody. A to ile zużywamy wody w domu też ma swoje konsekwencje. Tutaj woda magicznie nie znika „do morza”, to ile leci z kranu ma potem przełożenie na to jak często trzeba opróżniać szambo. Przepływ wody staje się widocznym zasobem i na wejściu i na wyjściu.

Kiedy mieszkałem w miastach, prądu nie było może raz na rok. Tutaj parusekundowe zaniki zdarzają się mniej więcej raz na tydzień, a dłuższe, parugodzinne raz na jeden miesiąc. Zainwestowałem w zasilanie awaryjne mojej serwerowni i dostępu do Internetu, mam zapas powerbanków do laptopa i telefonu, ale obawiam się co będzie kiedy prądu nie będzie więcej niż dobę. Co z lodówką, czy wiatrakiem do chłodzenia psów? Kolejna rzecz która zmusza człowieka do zaakceptowania że zasoby takie jak prąd czy woda nie są oczywistością która będzie zawsze, ale czymś co jest skończone, do zbierania na czarną godzinę lub budowania rozwiązań na ich brak. Szczególnie w obliczu nadciągających coraz szybciej zmian klimatycznych. Wolę stawiać im czoła tutaj niż w mieście.

O transporcie

W mojej wsi nie ma transportu publicznego, żeby gdzieś dalej dotrzeć trzeba iść do sąsiedniej wsi kilka kilometrów, i w niej cztery razy dziennie staje busik jadący pomiędzy najbliższymi większymi ośrodkami miejskimi. My to jeszcze mamy łatwo, jesteśmy w pełni sił, oboje mamy prawo jazdy, stać nas na auto lub jesteśmy w stanie dojechać rowerem gdzie chcemy. Przy całej mojej niechęci do samochodów, niestety tutaj jest on niezbędny, szczególnie kiedy ma się dwa duże, starsze psy które wymagają regularnej opieki weterynaryjnej. Za to dla mnie, to czego brakuje mi najbardziej, i do tej pory zawsze miałem, to stacja kolejowa do której mogę bez problemu dojść na piechotę.

Przypomina mi się jak dawno temu, jeszcze na studiach, odwiedzałem znajomych w Poznaniu i myślałem, że mieszkają tak daleko, bo mają aż 25 minut tramwajem do centrum :)

O jedzeniu

Kolejna oczywistość, na wsi nie ma opcji zamawiania jedzenia na dowóz. Z jednej strony to dobrze, bo jedzenie z Glovo czy Pyszne czy innych firm o wątpliwej etyce zatrudniania jest drogie i nie do końca zdrowe, ale z drugiej, tak bardzo zjadłbym paneer makhani z pewnej poznańskiej restauracji, albo pizzę funghi z mojej ulubionej piątkowskiej pizzerii z dinozaurem. Mniej pokus, więcej obowiązków. Zakupy teraz to większa wyprawa autem, więc trzeba je lepiej planować i robić zapasy rzeczy które mogą stać dłużej. Warto było przeznaczyć osobne pomieszczenie na spiżarnię podczas projektowania domu. I najważniejsze, teraz mogę wyjść przez drzwi tarasowe i zerwać sałatę czy pomidora prosto z grządki, dla tych rarytasów jestem w stanie zrezygnować z kuchni hinduskiej dostarczanej pod drzwi.

Ten wpis nie jest narzekaniem, jest zapisem. Cieszę się że tutaj zamieszkałem, i wciąż odkrywam jak bardzo tego potrzebowałem w życiu.

Pierwsze przetwory w tym roku

Stefan — Tue, 25 Aug 2026 12:00:00 GMT

Mam takie wspomnienie z dzieciństwa, wrześniowy wieczór, kuchnia oświetlona tylko światłem okapu, i wielki gar przecieru pomidorowego gotującego się powoli na małym ogniu, i ten wyjątkowy zapach gorących pomidorów.

W tym roku pomidory obrodziły nam ładnie, i w jednym momencie dojrzało ich tyle, że było ich więcej niż mogliśmy przejeść, więc zrobiłem z nich przecier pomidorowy. Ja jestem fanem najprostszego przepisu: pomidory umyć, wyciąć szypułki, naciąć na krzyż, sparzyć wrzątkiem, obrać ze skórki, pociąć na mniejsze kawałki, i długo gotować aż staną się jednolitą gęstą masą.

Nie pierwszy raz robimy przetwory z pomidorów, ale do tej pory robiliśmy je z pomidorów kupionych od rodziny, a to jest pierwszy raz kiedy robimy własne przetwory z własnych zbiorów. Wyszły trzy słoiki najsłodszego przecieru jaki kiedykolwiek jadłem, to pewnie od dużej ilości słońca jaki mamy na naszej działce. Nie jest to wiele, ale to dopiero początek, w przyszłym roku chcę posadzić znacznie więcej pomidorów.

Problemem jest brak piwnicy, nie zdecydowaliśmy się na zrobienie jej pod domem, bo znacznie podniosłoby to koszty budowy domu, ponad nasz budżet. Na razie korzystamy z piwnicy użyczonej nam przez teściów, a kiedyś chcielibyśmy zrobić piwnicę nasypową. Marcin Krzeszewski u którego dawno temu byliśmy na wykładzie o permakulturze opowiadał jak zrobił samemu nasyp piwnicy z ziemi wzmocnionej starymi oponami, ale takie rozwiązanie chyba byłoby ponad nasze siły.

Dżemy z dzikich owoców

Wokół naszej wsi jest wiele polnych dróg przy których rosną dzikie drzew owocowe.

Zwykle nikt nie zbiera ich owoców, i kilogramami leżą na ziemi. Ale nic nie stoi na przeszkodzie żeby i je wykorzystać do jedzenia. Alicja nazbierała dzikich mirabelek, a ja podczas jednej z wypraw rowerowych znalazła dziką gruszę i napełniłem sakwy zaskakująco słodkimi owocami. Ze śliwek wyszedł dżem, a mi wyszło coś trudnego do określenia, jestem skłonny nazwać to powidłami, ale może to niewłaściwe? Podobno powidła są tylko ze śliwek. W każdym razem, usmażyłem gruszki na małym ogniu i wyszły lekko karmelizowane.

Używając słów klasyka, i tak to się żyje na tej wsi, a tymczasem jesień nadciąga.